Taxaties leegstand kennen geen fundament
Leegstaande kantoren zouden structureel moeten worden gewaardeerd op highest and best use (HBU) bij alternatieve gebruiksfuncties. Dat is een betere waarderingsmethode dan de huidige gebruikelijke huurinkomstenbenadering die de gerenommeerde taxateurs hanteren bij het bepalen van de waarde van vastgoed dat leeg staat.
Bijna 15% van de kantoren in Nederland staat momenteel leeg. Een groot deel hiervan is in eigendom van de pensioenfondsen en verzekeraars of dient als onderpand voor door banken gestelde hypotheken. De waardering van dit vastgoed, waar een deel van onze pensioenpremies, verzekeringspremies en spaargelden in is belegd, is echter gebaseerd op drijfzand. Gangbare taxaties voor leegstaand vastgoed zijn veel te hoog en niet goed gefundeerd. In het Fd van vrijdag 3 februari pleit Jan Sijbrand (DNB) daarom voor een betere en transparantere waardering van vastgoed.
Opname kantoorruimte stijgt 10 procent
De opname van kantoorruimte in Nederland is vorig jaar gestegen met 10 procent. De totale kantooropname over 2011 wam uit op 1,12 miljoen vierkante meter, tegen ruim 1,01 miljoen vierkante meter het jaar ervoor. Dit blijkt uit data van Vastgoedmarkt, die op continue basis worden bijgehouden door het eigen researchteam.
De listings van alle in het aanbodonderzoek opgenomen locaties kunnen abonnees van Vastgoedmarkt lezen in het digimagazine Aanbod 2012.
De totale kantooropname over 2011 van 1,12 miljoen vierkante meter is exclusief kortlopende contracten, onderverhuren, sale-and-leasebacktransacties en contractverlengingen. Als wel rekening wordt gehouden met de beschikbare cijfers over onderverhuur, kortlopende huurcontracten (minder dan vijf jaar), en sale-and- leasebackconstructies komt de opname van kantoorruimte over 2011 uit op ruim 1,73 miljoen vierkante meter tegen 1,59 miljoen vierkante meter in het jaar daarvoor.
Het aantal contractverlengingen steeg in 2011 vergeleken met 2010 met 15 procent. Er werd voor ruim 532.000 m2 aan contractverlengingen gesloten. In 2010 werd er voor 461.500 m2 aan huurverlengingen gerealiseerd. De trend is nog steeds dat veel huurders blijven zitten. Het aantal sale-and- leasebacktransacties nam in 2011 toe. In 2010 betrof het een omvang van 28.500 m2, eind 2011 bedroeg die omvang ruim 35.000 m2. Dit is een stijging van 24 procent.
Het aanbod van kantoorruimte in Nederland over 2011 is volgens de cijfers van de cijfers van Vastgoedmarkt met einddatum 15 december 2011 en vergeleken met 2010 gestegen met 8 procent tot 7,02 miljoen vierkante meter. Het betreft hier het geregistreerde aanbod dus niet objecten waarvan al bekend is dat die vrij zullen komen. Vorig jaar bedroeg de stijging van kantooraanbod 16 procent vergeleken met 2009. Eind 2009 bedroeg het aanbod van kantoorruimte 5,6 miljoen vierkante meter, eind 2010 steeg dit naar ruim 6,5 miljoen vierkante meter.
Als de aanbodcijfers van de afgelopen acht jaar op een rij worden gezet, kan worden geconstateerd dat het aanbod zich beweegt tussen de 5,2 miljoen vierkante meter in 2003, bijna 6 miljoen vierkante meter in 2005 en ruim 7 miljoen vierkante meter in 2011. Vanaf 2003 is er per saldo sprake van een stijging met ongeveer 40 procent. Vergeleken met de stand per ultimo 2000 toen het aanbod 2,4 miljoen vierkante meter bedroeg, bedraagt de stijging zelfs 130 procent. Hiermee komen de huidige zorgen over het overaanbod op de markt in een duidelijk perspectief te staan. Zie hiervoor ook de analyse over de beleggingsmarkt voor (commercieel) vastgoed in 2011 elders in deze editie.
De gemiddelde huurprijs voor het aanbod van kantoorruimte is licht gedaald namelijk 127 euro per vierkante meter. In 2010 lag de gemiddelde huurprijs op 129 euro per vierkante meter. De hoogste gemiddelde huurprijs van de afgelopen jaren was 140 euro per vierkante meter in 2007 en 137 euro per vierkante meter in 2008. De daling van de gemiddelde huurprijs per vierkante meter is in heel Nederland geconstateerd. In de regio Amsterdam bedraagt de gemiddelde huurprijs het hoogst in Nederland, namelijk 179 euro per vierkante meter. Ook dit geeft aan dat de huidige markt er een is van huurders, eindgebruikers. Daarnaast kan worden opgemerkt dat er nog steeds incentives worden gegeven om potentiële huurders over de streep te trekken, maar dat beleggers én huurders er steeds meer de voorkeur aan geven uit te gaan van een reële huur. Dat heeft ook een neergaand effect op de gepubliceerde huurprijzen.
Abonnees kunnen het volledige aanbodonderzoek lezen op de website van Vastgoedmarkt: Lees hier het aanbodonderzoek



